Küresel piyasalarda risk iştahı zayıflıyor, gözler TCMB’nin faiz kararında

Gedik Yatırım’ın günlük forex analizine göre, küresel piyasalarda büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarının yapay zekâ yatırımlarına yönelik endişeleri giderememesi ve Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler risk iştahını zayıflatıyor. ABD’de Nasdaq 100 vadeli işlemleri yüzde 1,3, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 0,7 gerilerken Tesla hisseleri sermaye harcaması tahminindeki düşüşün ardından yüzde 3,3 değer kaybetti. Meta’nın yapay zekâ yatırımlarını artırma planı hisselerinde yüzde 2,2 yükseliş sağlarken Lam Research’ün beklentilerin altında kalan bilanço öngörüsü hisselerinde yüzde 7,4 düşüşe yol açtı. Asya piyasalarında da Güney Kore Kospi endeksi yüzde 3,3, Çin CSI 300 endeksi yüzde 1,3 ve MSCI Asya Pasifik endeksi yüzde 1,5 geriledi.

Analizde, yatırımcıların yüksek yapay zekâ harcamalarının şirket kârlılığına ne zaman yansıyacağına ve teknoloji hisselerindeki yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliğine odaklandığı belirtildi. Suudi Arabistan’daki petrol sahasına düzenlenen saldırı ve ABD’nin güvenlik gerekçesiyle ülkedeki bazı diplomatik personelini geri çekme kararı enerji arzına ilişkin endişeleri artırdı. Brent petrol yüzde 2 yükselerek 111 dolar seviyesine ulaşırken, yükselen enerji fiyatlarının enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki olası etkileri piyasalarda risk oluşturdu. Güvenli liman talebiyle ABD tahvilleri ve Japon yeni değer kazanırken ons altın yüzde 1,2 düşüşle 4.100 doların altına, Bitcoin ise yüzde 2’nin üzerinde kayıpla 82 bin 800 dolar seviyesine geriledi. Microsoft ve Alphabet’in gelecek hafta açıklayacağı bilançolar ile Orta Doğu’daki gelişmelerin küresel piyasaların yönü açısından belirleyici olması bekleniyor.

Avrupa piyasalarında da yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler ve teknoloji hisselerinde artan satış baskısı nedeniyle negatif bir açılış öngörülüyor. Suudi Arabistan’daki saldırının ardından yükselen petrol fiyatları, jeopolitik riskleri ve enflasyon endişelerini güçlendirdi. Şirketler tarafında Nestlé ve Roche’un güçlü üçüncü çeyrek satışları ile SAP’nin beklentileri aşan bulut hizmetleri büyümesi olumlu ayrıştı. Vadeli işlemlerde Euro Stoxx 50 endeksinin yüzde 1, Stoxx 600 endeksinin ise yüzde 0,6 gerilemesi bekleniyor.

Yurt içinde dolar/TL kurundaki düşük volatiliteyle birlikte sınırlı ve kademeli yükseliş eğilimi devam etti. Mevsimsellikten arındırılmamış reel kesim güven endeksi ekim ayında bir önceki aya göre 2,2 puan düşerek 99,8’e gerilerken kapasite kullanım oranı 0,3 puan artışla yüzde 74,5’e yükseldi. Söz konusu verilerin fiyatlamalar üzerinde belirgin bir etkisi olmadı. Bugün piyasaların odağında TCMB’nin faiz kararı bulunuyor. Gedik Yatırım, Merkez Bankasının politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya indirmek üzere 100 baz puanlık faiz indirimi yapmasını bekliyor. Analizde, karar metnindeki yönlendirmelerin de son dönemde yaşanan gelişmeler nedeniyle önem taşıdığı vurgulandı. ABD’de ise haftalık işsizlik maaşı başvuruları takip edilecek. Dolar/TL, sabah saatlerinde 49,62 civarında hafif yükseliş eğilimi gösterdi.

Döviz piyasalarında euro, Fransa ve İtalya başta olmak üzere Avrupa genelinde artan toplumsal protestoların siyasi belirsizlikleri ve kamu maliyesine ilişkin endişeleri güçlendirmesiyle 1,12 dolar civarında, son ayların en düşük seviyelerine yakın işlem görüyor. Fransa’daki hükümet karşıtı gösteriler ve İtalya’da güvenlik önlemlerinin artırılması bölgedeki siyasi riskleri artırırken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin ABD’nin Rusya’ya taviz verilmesi yönünde baskı yaptığına ilişkin açıklamaları jeopolitik belirsizlikleri gündemde tutuyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve ABD Merkez Bankasının (Fed) ekim ayı toplantılarında faizleri sabit tutması beklenirken, piyasalarda aralık ayında olası faiz artışları fiyatlanıyor.

İngiliz sterlini ise eylül ayında yıllık enflasyonun yüzde 3,4’lük beklentiyi aşarak yüzde 3,5’e yükselmesi ve İngiltere Merkez Bankasının kasım ayında faiz artıracağı beklentisinin güçlenmesiyle 1,34 dolar seviyesine yaklaşarak son bir ayın zirvesini gördü. Çekirdek ve hizmet enflasyonunun tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi, işsizlikteki beklenmedik düşüş, ekonominin ağustos ayında yüzde 0,1 büyümesi ve dış ticaret açığının daralması ekonomik dayanıklılığa işaret etti. Buna karşın kamu borçlanmasının 24,5 milyar sterline ulaşması, gelecek haftaki bütçe öncesinde mali kaygıları artırdı. Piyasalar kasım ayında 25 baz puanlık faiz artışını fiyatlarken İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey’nin uzun süren savaşın para politikası üzerindeki baskıyı artırabileceğine ilişkin açıklamaları da beklentileri destekledi.

Değerli metallerde ons altın, Orta Doğu’daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yükselterek enflasyon endişelerini artırmasıyla önceki günkü kazanımlarını geri vererek 4.100 doların altına geriledi. Suudi Arabistan’daki Aramco’ya ait Shaybah petrol sahasına düzenlenen saldırı ve ABD’nin bölgedeki bazı diplomatik personelini geri çekme kararı enerji arzına ilişkin riskleri artırdı. Piyasalar Fed’in gelecek hafta faizleri sabit tutmasını, aralık ayında ise olası bir faiz artışına gitmesini bekliyor. ECB ve Japonya Merkez Bankasının da gelecek hafta faiz oranlarını değiştirmeyeceği öngörülüyor. Yüksek enerji fiyatlarının daha sıkı para politikası beklentilerini desteklemesi, faiz getirisi bulunmayan altın üzerindeki baskıyı artırıyor.

Ons gümüş de Orta Doğu’da yükselen jeopolitik gerilimler ve petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon endişelerini güçlendirmesiyle son kazanımlarını geri vererek 57 doların altına indi. Enerji arzına ilişkin belirsizlikler ve merkez bankalarının para politikalarında daha sıkı bir duruş sergileyebileceği beklentisi gümüş fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Piyasalar Fed’in gelecek hafta faizleri sabit tutmasını, aralık ayında ise olası bir faiz artışına gitmesini beklerken ECB ve Japonya Merkez Bankasının mevcut faiz oranlarını koruyacağı tahmin ediliyor.

Petrol piyasasında Brent petrol, Suudi Arabistan’daki Aramco’ya ait Shaybah petrol sahasına düzenlenen ve iki kişinin hayatını kaybettiği insansız hava aracı saldırısının ardından enerji arzına yönelik endişelerin artmasıyla 110 doların üzerine çıkarak haftanın başındaki kayıplarını telafi etti. ABD’nin Suudi Arabistan’daki diplomatik personelinin bir bölümünü geri çekme kararı ve Ukrayna’nın Rusya’nın petrol altyapısına yönelik saldırıları jeopolitik riskleri artırdı. Kiev’in, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki anlaşma kapsamında Rusya’nın dizel ihracatını genişletmesini engellemeyi hedeflediği belirtildi. Öte yandan Orta Doğu’dan yapılan petrol sevkiyatlarının savaş öncesi seviyelere yaklaşması, Suudi Arabistan’ın ağustos ayındaki ham petrol ihracatının yüzde 7,9 artması ve Rusya’nın ABD’ye dizel sevkiyatına başlamasının beklenmesi, fiyatlardaki yükselişi sınırlayabilecek unsurlar arasında yer aldı.

ABD tipi WTI ham petrol de Shaybah petrol sahasına yönelik saldırının enerji arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla önceki seanstaki kayıplarını telafi ederek 98 doların üzerine yükseldi. ABD’nin Suudi Arabistan’daki bazı diplomatik personelini geri çekme kararı ve Ukrayna’nın Rusya’nın kritik petrol altyapısına yönelik saldırıları fiyatları destekledi. Buna karşılık Orta Doğu’dan petrol sevkiyatlarının savaş öncesi seviyelere yaklaşması, Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatındaki artış ve Rusya’nın ABD’ye ilk dizel sevkiyatını gerçekleştirmesinin beklenmesi, yükselişin hızını sınırlayabilecek gelişmeler olarak öne çıktı.

ABD endekslerinde teknoloji şirketlerinin bilanço sonuçları ve yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliği gündemdeki yerini koruyor. Nasdaq 100 vadeli işlemleri, Tesla ve Meta’nın üçüncü çeyrek sonuçlarının ardından yatırımcıların yapay zekâ yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerini yeniden gözden geçirmesiyle geriledi. Tesla hisseleri beklentileri aşan finansal sonuçlara rağmen bilanço sonrasında yüzde 3’ün üzerinde değer kaybederken Meta’nın güçlü gelir performansı ve olumlu dördüncü çeyrek beklentileri hisselerine yüzde 2’nin üzerinde yükseliş getirdi. Önceki seansta SpaceX ve Super Micro Computer’ın güçlü sonuçlarıyla yüzde 1,05 yükselen Nasdaq Composite endeksinde ise iyimserlik zayıfladı.

Dow Jones vadeli işlemleri de büyük şirketlerin bilanço sonuçlarına yönelik temkinli yaklaşımın etkisiyle yüzde 0,3 geriledi. Tesla’nın beklentileri aşmasına rağmen satış baskısıyla karşılaşması ve Meta’nın güçlü sonuçlarının piyasalardaki endişeleri tamamen giderememesi, yatırımcıların şirket kârlılığı ve gelecek dönem beklentileri konusunda seçici davrandığını gösterdi. Dow Jones açısından günün odağında Procter & Gamble ile Lockheed Martin’in açıklayacağı finansal sonuçlar bulunuyor. Bu bilançoların tüketim ve sanayi sektörlerine ilişkin beklentiler üzerinde etkili olması bekleniyor.